कोथंबीर

कोथंबीर ओले कोथंबिरेचीं पानां, फुलां, बियां आनी बाजारांत मेळपी सुके कोथंबिरेचो आयुर्वेदांत वेगवेगळ्या दुयेंसांखातीर वापर करतात. कुडींत पित्तदोश इबाडून आगांक तशेंच पोटांत जळजळ पडप. आंगाच्या खंयच्याच भागाक सूज येवप तशेंच कफदोश इबाडून आंगाक खाज सुटल्यार वा सूज आयल्यार ओले कोथंबिरेचो रोस वा सुके कोथंबिरेचो काढो करून पियेवचो.

बिब्याच्या झाडाचो वा फळांचो दीक लागून आंग सुजता आनी खाज सुट्टा त्या वेळार ओले कोथंबिरेचो लेप आंगाक लावचो. तशेंच ताचो रोस पोटांत घेवचो. गऴ्याभोंवतणी गुटां आयल्यार तशेंच सर्पीण सारको कातिचो विकार जाल्यार त्या भागाक आले कोथंबिरेचो लेप लायल्यार फायदो जाता. तोंड आयल्यार कोथंबिरेच्या रोसाचो वा काढेयाचो घळघळ घेवचो. नाकांतल्यान खवळे  येवन {आगरू}  रगत येत जाल्यार ह्या रोसाचे दोन-दोन  थेंबे नाकात सोडचे. दोळ्यांची जळजळ, दोळे तांबडे जावप,दोळे दुखप वा सूज येवप अशा वेळार कोथंबिरेचो रोस गाळून दोळ्यांत घालचो. तकली उसळ्ळ्यार सुके कोथंबिरेचो लेप लावचो.

वेळार भूक लागप ना. तोंडाची रूच वचप. खाल्लें अपचन जावप. पातळ परसाकडेन जावप. पोटांत दुखप. दंत जावप. परत परत तान लागप. खोकलीं येवप अशीं लक्षणां दिसून आयल्यार कोथंबिरेच्या काढ्यांत थोडी साकर घालून तो काढो अर्दे कप पोटांत  घेवचो. जोर येवन आंगाक जळजळ पडप. तकली फोडप.

एकसारकी तान लागप अशावेळार कोथंबिरेचो काढो वा सुकी कोथंबीर, आंवळो, अडुळसो हांचो चूर्ण तशेंच काळ्या द्रक्षांचे मिश्रण रातभर उदकांत दवरून सकाळीं फुडें तें उदक पियेवचें.

मुतखड्याक लागून मुतूंक कमी जावन मुततना जळजळ पडल्यार सुके कोथंबिरेचो चूर्ण, म्होंव आनी बोकडेच्या दुदावांगडा घेतल्यार थाकाय मेळटा.