रुदेश्र्वर देवस्थान – हरवळें

विकिपीडिया कडल्यान
Jump to navigation Jump to search

रुदेश्र्वर देवस्थान – हरवळें दिवचल म्हालांतल्या सांखळी वाठारांतल्या श्रीक्षेत्र हरवळ्यां आशिल्लें नामनेचें देवस्थान. ह्या थळाची इतिहासीक वा पुराणीक म्हायती मेळना. पूण थंयच्या घटनात्मक नेमावळींत जी म्हायती मेळटा ताचेवयल्यान हें देंवस्थान पुर्विल्ल्या काळांत नायक भंडारी समाजान स्थापन केलें आनी थंय देवूळ बांदलें म्हणपाचें कळटा . हें श्रीरुद्रेश्र्वर देवस्थान ज्या जाग्यार आसा त्या वाठाराक आगर देवळाकडलें थळ ह्या नांवान वळखतात. ह्या देवळांत मुखेल दैवत श्रीरुद्रेश्र्वर शिवलिंग आसून ताचे अस्तंतेकडेन पांडवांच्यो व्होंवऱ्यो आनी पुर्वाचारी तशेंच उदेंतेकडेन निराकारी हिं अनुषंगिक दैवतां आसात.

ह्या तीर्थथळार व्हड जात्रा भरता. तशेंच महाशिवरात्रेच्या दुसऱ्या दिसा सकाळीं रथोत्सव जाता. त्या देवस्थानाचे सगळे म्हाजन नायक भंडारी समाजाचे आसात. श्री रुद्रेश्र्वर देवस्थानची घटनात्मक नेमावळ तेन्ना तयार जावन त्या देवस्थानाच्या म्हाजनांची नांवां आसात. रायबंदर, पणजी, करमळी, कुंमारजुंवें, सांतान, कुडका, पाळें, मोवळें, मेरशी, ताळगांव, कालापूर, नुवें, म्हापशें, वेरें, निल्ला, कांदोळी, हळदोणें, शिरगांव, मयें, नानोडें, वांयगिणी, पिळगांव, सांखळी, परयें, मोरियें, कारापूर, कुडणें, विर्डी, गांवठण, गावणें, वाघुर्में, खांडोळें, हडकोळण, दुर्भाट, करझोल, म्हाड्डोळ, भोम, वळवय, केरी-पेडणें, हरमल, खोर्जुवें मांद्रें अशा 42 गांवांनी हे म्हाजन पातळिल्ले आसात.

पिरायेचीं अठरा वर्सां पुराय जाल्ल्या फकत नायक भंडारी समाजाच्याच खंयच्याय मनशाक ह्या देवस्थानाच्या म्हाजनांचे वळेरेंत नांव आस्पावन घेवंक मेळटा. महाशिवरात्रे दिसा ह्या देवस्थानांत श्रीरुदेश्र्वर देवाक अभिशेक वा देवकृत्य करपाक मान्यताय आसा. तशेंच महाशिवरात्रे दिसा रायबंदर गांवच्या खंयच्याच श्रीरुदेश्र्वर देवस्थानच्या म्हाजनाक फुकट अभिशेक करपाक मान्यताय आनी भोवमान मेळटा.

पुर्विल्ल्या काळासावन ह्या देवस्थानांत हिंदू लोकांक नारायणबळी, नागबळी सारकें अनुश्ठीन करपाक मेळटा. तशेंच ह्या थळाचेर मेल्ल्या मनशाच्या इकराव्या आनी बाराव्या दिसाचीं वैदिक कर्मां आनी अस्थी विसर्जन करपाची वेवस्था आसा.

-कों. वि. सं. मं.[1]

संदर्भ[बदल]

  1. https://wikisource.org/wiki/Index:Konkani_Vishwakosh_-_Volume_4_Released.pdf